Voor HR-managers met internationaal mobiele werknemers is belasting een terugkerend aandachtspunt. Werknemers die over de grens werken of tijdelijk worden uitgezonden, kunnen namelijk te maken krijgen met dubbele belasting: belastingheffing over hetzelfde inkomen in twee landen.

De Nederlandse belastingverdragen omvatten duidelijke regels om dit te voorkomen. In deze blog leggen we uit hoe dubbele belasting ontstaat, welke voorkomingsmethoden Nederland hanteert en hoe dit mogelijkerwijs kan worden voorkomen.

Wanneer ontstaat dubbele belasting?

Dubbele belasting kan ontstaan wanneer twee landen tegelijkertijd het recht hebben om belasting te heffen over hetzelfde inkomen. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer:

• Een werknemer in Nederland woont, maar (deels) in het buitenland werkt

• Een expat tijdelijk in Nederland werkt, maar in het thuisland fiscaal inwoner blijft

• Een werknemer werkzaamheden verricht in meerdere landen (salary split)

Zonder belastingverdrag zouden beide landen volledig belasting kunnen heffen. Om dubbele belastingheffing en belastingontwijking te vermijden sluiten landen, waaronder Nederland, bilaterale belastingverdragen om vast te leggen welk land mag heffen en hoe dubbele belasting wordt voorkomen.

Belastingverdragen: wie mag heffen?

In belastingverdragen wordt doorgaans onderscheid gemaakt tussen:

• Woonstaat: het land waar de werknemer fiscaal inwoner is

• Werkstaat: het land waar de werkzaamheden fysiek worden verricht

Hoofdregel bij loon uit dienstbetrekking: het werkland mag heffen over loon dat daar wordt verdiend, tenzij bijvoorbeeld aan de 183-dagen regel wordt voldaan of er sprake is van andere specifieke uitzonderingen welke in het verdrag van toepassing zijn.

Zie hiervoor ook onze blog omtrent de 183-dagen regel als wel onze blog omtrent de vaste inrichting. 

De twee belangrijkste voorkomingsmethoden

Als beide landen heffingsrecht hebben, kan een belastingverdrag voorkomen dat de werknemer dubbel wordt belast. Dat gebeurt via twee gangbare voorkomingsmethoden, te weten de vrijstellingsmethode en de verrekeningsmethode.

1. Vrijstellingsmethode (exemptiemethode)

Bij de vrijstellingsmethode verleent Nederland vrijstelling voor het inkomen dat in het buitenland belast mag worden. Het inkomen blijft wel meetellen voor de progressiebepaling (het bepalen van het tarief over het totale inkomen). 

Voorbeeld: vrijstellingsmethode (werknemer)

Bovengenoemde laat zien dat de vrijstellingsmethode in de praktijk vaak als gunstig wordt ervaren door werknemers. Het inkomen dat in het buitenland is belast, blijft in Nederland daadwerkelijk buiten de heffing. Hierdoor wordt dubbele belasting effectief voorkomen.

Wel is het belangrijk om te benadrukken dat het buitenlandse inkomen niet volledig ‘onzichtbaar’ is voor de Nederlandse belastingheffing. Door het progressievoorbehoud kan het buitenlandse inkomen leiden tot een hoger belastingtarief over het resterende Nederlandse inkomen. Dit effect is met name relevant bij hogere inkomens en bij werknemers die slechts een beperkt deel van het jaar in het buitenland werken.

Vanuit HR-perspectief kan dit betekenen dat werknemers soms verrast kunnen zijn dat hun Nederlandse nettoloon daalt, ondanks de vrijstelling. Heldere communicatie vooraf over dit progressie-effect helpt om verwachtingen te managen en vragen achteraf te voorkomen.

2. Verrekeningsmethode (creditmethode)

Bij de verrekeningsmethode belast Nederland het volledige wereldinkomen, maar verrekent de reeds betaalde buitenlandse belasting met de Nederlandse belastingplicht. 

Voorbeeld: verrekeningsmethode (werknemer)

Dit voorbeeld maakt duidelijk dat de verrekeningsmethode doorgaans minder gunstig uitpakt dan de vrijstellingsmethode, met name wanneer het buitenlandse belastingtarief lager is dan het Nederlandse. Nederland heft in beginsel belasting over het volledige inkomen en staat slechts een verrekening toe van de daadwerkelijk betaalde buitenlandse belasting.

Voor de werknemer betekent dit dat hij of zij per saldo alsnog Nederlandse belasting betaalt over het buitenlandse inkomen, ondanks dat dit inkomen al in het werkland is belast. De maximale verrekening is namelijk beperkt tot het Nederlandse belastingbedrag over datzelfde inkomen. Als het belastingtarief in Nederland hoger is, dan het belastingtarief in het buitenland, heft Nederland het verschil bij.

Voor HR is dit een belangrijk aandachtspunt bij internationale functies, directeurs- of commissarisrollen en expatstructuren. Werknemers ervaren deze methode vaak als complex en soms als “onrechtvaardig”, terwijl deze volledig in lijn is met belastingverdragen en Nederlandse wetgeving. Goede uitleg over het verschil tussen vrijstelling en verrekening is daarom essentieel, zeker nu sinds 1 januari 2023 voor bepaalde beloningen geen keuzevrijheid meer bestaat.

Verandering voor bestuurders- en commissarisbeloningen

Tot en met 31 december 2022 kon Nederland onder een goedkeuring uit 2008 (het zogenoemde goedkeurende beleid) onder bepaalde voorwaarden de vrijstellingsmethode toepassen op buitenlandse beloningen van bestuurders en commissarissen, zelfs als het belastingverdrag zelf de verrekeningsmethode voorschreef.

Belangrijk sinds 1 januari 2023:

Dit goedkeurende beleid is per 1 januari 2023 ingetrokken. Dat betekent dat voor buitenlandse directeurs- of commissarisbeloningen voortaan geen keuze meer bestaat om bijvoorbeeld de vrijstellingsmethode toe te passen tenzij het verdrag zelf daar expliciet in voorziet.

Gevolgen voor de belastingdruk

In de praktijk betekent dit dat veel in Nederland wonende bestuurders of commissarissen die beloningen ontvangen van een buitenlandse vennootschap nu worden geconfronteerd met:

• Verrekeningsmethode in plaats van vrijstelling voor die beloning

• Minder voorkoming dan voorheen, wat kan leiden tot hogere belasting in Nederland dan voorheen onder het goedkeurende beleid het geval kon zijn

Bij de verrekeningsmethode is alleen de feitelijk in het buitenland betaalde belasting aftrekbaar, terwijl bij de vrijstellingsmethode Nederland een proportionele vrijstelling kon toekennen (rekening houdend met het totaalinkomen) die vaak voordeliger was.

Hoe een salary split kan bijdragen aan het voorkomen van dubbele belasting

Bij internationaal werkende werknemers kan een salary split een effectief instrument zijn om dubbele belasting te voorkomen. Een salary split houdt in dat het totale salaris van een werknemer wordt toegerekend aan de landen waar de werkzaamheden feitelijk zijn verricht, meestal op basis van het aantal gewerkte dagen per land.

Aansluiting bij het werklandbeginsel

De meeste belastingverdragen volgen het zogenoemde werklandbeginsel: loon wordt belast in het land waar het werk fysiek wordt uitgevoerd. Door het salaris correct te splitsen:

• wordt elk deel van het loon belast in het juiste land;

• sluit de loonbelastingheffing aan bij de verdragsregels;

• wordt voorkomen dat één land het volledige salaris belast terwijl een ander land ook (deels) heffingsrecht heeft.

Hiermee wordt de basis gelegd voor een correcte toepassing van de vrijstellings- of verrekeningsmethode in de woonstaat. 

Onderstaand een voorbeeldberekening welke in de praktijk laat zien hoe een salary split kan bijdragen aan het voorkomen van dubbele belasting en de daaruit voortvloeiende negatieve gevolgen. De bedragen zijn vereenvoudigd en bedoeld ter illustratie, maar de systematiek sluit aan bij de dagelijkse HR- en payrollpraktijk. Het voorbeeld maakt voornamelijk duidelijk waarom een correcte salary split en tijdige afstemming met payroll en tax van groot belang zijn voor zowel de werkgever als de werknemer.

Situatieschets:

• Werknemer is expat uit Duitsland

• Fiscaal inwoner van Nederland (duurzame vestiging in NL)

• Jaarlijks bruto salaris: €150.000

• Werkt:

  • 70% van het jaar in Nederland

  • 30% van het jaar in Duitsland

• Duitsland en Nederland hebben een belastingverdrag. Op basis van dit belastingverdrag heft Duitsland over het werkdeel. Nederland past de vrijstellingsmethode toe.
  
  

Bovenstaand wordt het eindresultaat weergegeven van de verschuldigde belasting in de situatie waarbij rekening wordt gehouden met een salary split en in het geval hier geen rekening mee wordt gehouden. Het geeft aan dat een correct toegepaste salary split in combinatie met de juiste voorkomingsmethode cruciaal is voor expats. 

Door het salaris toe te rekenen aan de landen waar daadwerkelijk wordt gewerkt:

• sluit de belastingheffing aan bij het belastingverdrag;

• kan Nederland correct vrijstelling verlenen;

• wordt dubbele belasting direct voorkomen in plaats van achteraf gecorrigeerd.

Voor HR betekent dit dat een goede inrichting van salary splits, tijdregistratie en afstemming met payroll essentieel is voor een succesvolle expatregeling. Dit voorkomt financiële verrassingen en draagt bij aan een positieve expat-ervaring.

Meer weten?

Internationale tewerkstelling vraagt om maatwerk. Elke situatie is anders en kleine verschillen kunnen grote fiscale gevolgen hebben. Voor een praktisch overzicht van salary splits en hun rol binnen internationale payroll en compliance verwijzen wij naar onze aparte blog over salary splits.

Wil je zeker weten dat dubbele belasting wordt voorkomen en dat salary splits, expat-regelingen en verdragsregels correct worden toegepast? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. Wij denken graag met je mee.